Mustang. Najgłośniejszy film 2016?

Jest lato. Pięć zjawiskowych dziewczyn, sióstr, kończy właśnie rok szkolny. Beztrosko biegną brzegiem któregoś z licznych w Turcji mórz. Długie włosy, szkolne spódniczki w szkocką kratę, białe koszule, wyglądają, jak współczesne nastolatki, jakby zaraz miały wrzucić swoje zdjęcie na Instagrama. Jeszcze świeże słońce, bujne łąki, sady pełne owoców. Dziewczyny po drodze do domu szaleją w morzu, usadzone na ramionach swoich kolegów ze szkoły toczą jakąś, znaną tylko im, nastolatkom z tureckiej szkoły, bitwę. Radość, śmiech, niewinność.

Kiedy dotrą do domu, wszystko będzie inaczej. Okaże się, że hołdująca islamskiej tradycji sąsiadka już zdążyła donieść, że dziewczyny nieobyczajnie się zachowywały siedząc na ramionach chłopcom. Absurd? Niemożliwe? To dopiero początek.

mustang film 2

Siostry mieszkają w pięknym, tureckim domu o grubych bielonych ścianach. Tylko z babcią i wujkiem. Z każdą chwilą beztroskie lato, europejskie stroje, długie włosy, te obrazki miłe i zabawne, pogrążają się w mrok. Powrót do domu tego dnia będzie oznaczał dla sióstr powrót do cienia: fanatyzmu, tradycjonalizmu, więzienia. Z czasem dosłownie. Przez kolejne tygodnie jeszcze będą próbowały się wyrwać, nielegalnie pojadą do miasta na mecz, spotkają się z kimś, coś spsocą. Ale to wszystko będzie tylko prowokowało babcię i wujka, w których domu mieszkają, do budowania coraz wyższego muru.

mustang film 7

Zacznie się od zakazu wychodzenia z domu, przymusu zamiany sukienek na własnoręcznie uszyte, zgrzebne fartuchy. Dojdą domowe nauki pieczenia, gotowania, szycia, gospodarowania, bycia dobrą żoną. A potem zaczną się pojawiać kandydaci na mężów, jeden za drugim, w towarzystwie rodzin, zgodnie z tradycją, pierwszy raz widziani przez panny na oczy. W oknach pojawią się kraty, zniknie telefon i komputer. Dziewczyny więcej nie pójdą do szkoły. 

Kochana kiedyś babcia przestanie tulić i słuchać żalów, wujek, rączy Turek z czarnym wąsem okaże się gwałcicielem, odwiedzającym swoje siostrzenice po nocy, przywódca stada. Lato, morze, leniwe łąki i owocowe sady zostaną za kratami więzienia o bielonych ścianach.

mustang film 5

Film Mustang nie jest zwykłym kinem społecznym, opowiadającym historię kobiecości rodzącej się i prześladowanej w świecie tradycji i religijnej opresji. Jest metaforą tej sytuacji. Mimo, że historia jest prosta, opowiedziana realistycznie, niemal bez grama poezji, wykracza poza granice bezimiennej wioski w Turcji, staje się uniwersalną opowieścią o uwięzieniu. Atmosfera z beztroskiej, lekkiej, przechodzi w duszną i ostateczną zupełnie niezauważalnie, nie ma granicy, znaku, że tu zaczyna się zło. To wszystko staje się bez uprzedzenia. Nie ma tu ujęć drastycznych, wszystko, co najgorsze dzieje się poza kadrem, za to nagle, tak, że trudno w to uwierzyć – jak w rzeczywistości. Historia dziewczyn jest nieodwołalna, nie ma z niej wyjścia, ale tak opowiedziana, zwyczajnie, z dystansu, bez komentarza, obojętnie – ściska za gardło do ostatniej minuty. Dosłownie. Kiedy projekcja się kończy, przez chwilę trudno złapać oddech.

mustang film 4

To jeden z najpiękniejszych i najbardziej poruszających filmów, jakie widziałam. Będzie w tym roku o nim głośno, w Polsce premiera jest w marcu, ale dostał już kilka nagród na międzynarodowych festiwalach i jest na krótkiej liście kandydatów do Oscara w kategorii “Film nieanglojęzyczny”. Mimo, że turecki, z turecką obsadą i w tureckich realiach, jest to film francuski i będzie na Oscarach reprezentował kino z Francji. Ale czy tak naprawdę chodzi tylko o tureckie realia?

W tym pomieszaniu słodkości lata, niewinnej, kształtującej się dopiero kobiecości, tego momentu w życiu, kiedy jeszcze wszystko może być i jednoczesnej bliskości spraw ostatecznych Mustang przypomniał mi doskonały debiut Sofii Coppoli, Przekleństwa niewinności. To zresztą też debiut, turecko-francuskiej reżyserki, Deniz Gamze Ergüven. Kino na milion procent kobiece, w tym cudownym znaczeniu rozumienia pewnych tajemnic i subtelności. Nie zdradzę Wam, czy pięciu siostrom uda się uciec z więzienia własnego domu i czy to w ogóle jest możliwe. Bo musicie zobaczyć i przeżyć to sami.  

mustang film 1

1 Comment
  • MONIKA
    Luty 26, 2017

    Piekny film polecam

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany.